آموزش و فرهنگ سازی

آموزش و فرهنگ سازی:

یافته‌های تحقیقات اولیه‌ی مرکز نشان داد که بسیاری از ایرانی‌ها حتی از وجود فوک خزر در این دریاچه بی خبر بودند و کسانی هم که می‌دانستند، از جمله ماهیگیران و اهالی بومی، اطلاعاتشان ناکافی و گاه اشتباه بود. افزایش آگاهی عمومی در مورد اهمیت فوک خزری می‌تواند تلفات آن را کاهش دهد. بنابراین مرکز حفاظت از فوک خزری برای افزایش آگاهی تاکنون بیش از ۵۰ کارگاه آموزشی در سراسر ایران، به ویژه در استان‌های کنار دریای خزر، برای گروه‌های هدف مختلف برگزار کرده است (برای نمونه در گرگان، بندر تركمن، گميشان، بندر گز، ساري، بابلسر، نوشهر، لاهيجان، بندر انزلي، تالش، رشت، چالوس، تهران، شاهرود، خرم‌آباد و خرمشهر).

آموزش و توانمندسازی ماهیگیران:

بی‌تردید بدون همکاری ماهیگیران فعالیت‌های حفاظت از فوک خزری بی‌فایده است. به همین دلیل مرکز حفاظت از فوک خزری:

(۱) به منظور افزایش آگاهی ماهیگیران در مورد اهمیت فوک خزری کارگاه‌های آموزشی بسیاری برگزار کرده است، به طوری که امروز ماهیگیران به محض دیدن فوک‌های بیمار یا زخمی با مرکز تماس گرفته، فوک‌ها را از تور نجات داده و گاهی حتی برای فوک‌هایی که پیدا کرده‌اند نام‌هایی زیبا انتخاب می‌کنند.

(۲) به طور منظم به ماهیگیران سرکشی می‌کند تا با حفظ رابطه‌ی دوستانه با آن‌ها مشکلاتشان شناسایی شود.

(۳) خسارت وارد بر تورهای ماهیگیری در اثر گیر افتادن فوک‌ها در تور، هزینه‌ی سوخت قایق برای تحویل فوک نجات‌یافته به مرکز به اضافه‌ی پاداشی نقدی برای تشکر و تشویق به ماهیگیران می‌پردازد.

(۴) از ماهیگیرانی که در نجات فوک‌های به‌دام‌افتاده در تورهای صیادی با مرکز همکاری داشته‌اند به مناسبت‌های مختلف تقدیر نموده و جوایز ارزشمندی به همه‌ی ماهیگیرانی که در عملیات امداد و نجات شرکت داشته‌اند اهدا می‌کند.

آموزش و توانمندسازی اهالی بومی:

نمی‌توان بدون بها دادن به مشکلات اهالی بومی و خانواده‌های ماهیگیران از آن‌ها انتظار داشت برای حفظ تنوع زیستی تلاش کنند. بنابراین، مرکز حفاظت از فوک خزری با گفتگوهای رو در رو و منظم با اهالی بومی و شناسایی دغدغه‌های آن‌ها، در راستای حل گوشه‌ای از مشکلاتشان، به ویژه چالش‌های اقتصادی، گام‌هایی برداشته است. برای نمونه، مرکز در قالب طرحی با نام «آشتی با طبیعت» به گروهی از هنرمندان ساکن سواحل دریای خزر ساخت صنایع دستی منطقه، از جمله قالیچه و ظروف سفالی و لعابی، را سفارش داد، سپس محصولات را به هلند و آلمان صادر کرده و درآمد فروش را به طور کامل به دست سازندگان رسانید.

افزایش آگاهی عمومی:

کارشناسان مرکز با حضور در برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی، مصاحبه با نشریات و خبرگزاری‌های مختلف داخلی، استفاده از ظرفیت‌های فضای مجازی (اینستاگرام و تلگرام)، چاپ بروشورهای آموزشی و تبلیغاتی، برگزاری کارگاه برای کودکان و نوجوانان، شرکت در نمایشگاه­های مختلف، جلب همیاری هنرمندان و افراد سرشناس جهت معرفی فوک خزری و کمک به ساخت فیلم‌های مستند در جهت افزایش آگاهی عمومی در مورد فوک خزری تلاش کرده‌اند.

همکاری با دانشگاه:

مرکز حفاظت از فوک خزری با دانشکده‌های دامپزشکی، منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه‌های مختلف کشور (مانند گرگان، بابلسر، بابل، نور، بندر انزلي و سمنان) پروژه‌های تحقیقاتی مختلفی در قالب پایان‌نامه‌های دانشجویی انجام داده است. در این پروژه‌ها با اشتراک داده‌ها، نمونه‌ها و دانش کارشناسان مرکز با امکانات دانشگاه‌ها (نیروی انسانی، آزمایشگاه و تجهیزات) پژوهش‌هایی صورت گرفته که بخشی از اطلاعات امروز ما در مورد فوک خزری حاصل آن‌هاست.

همکاری با سازمان‌های دولتی:

مرکز حفاظت از فوک خزری در سال‌های گذشته با معرفی اهداف و فعالیت‌هایش در نشست‌های مختلف، حمایت تعدادی از سازمان‌های دولتی را جلب نموده است. امروز سازمان‌های دولتی مختلف، به ویژه در سواحل شرقی، هر کدام به شکلی پیشبرد اهداف مرکز را تسهیل می‌کنند. برای نمونه، اداره‌های محيط زيست مجوز فعالیت در مناطق مختلف و کار با فوك‌ها را به مرکز داده، و شيلات هر سال با توزیع بروشورها و پوسترهای مرکز به ماهيگيران در مورد اهمیت حفاظت از فوک اطلاع‌رساني نموده و برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي را تسهیل می‌کند. امور ماهيان خاوياري نه تنها فضایی برای احداث مرکز در اختیار گذاشته، بلکه براي تردد دريايي کارشناسان مرکز و انتقال فوك‌ها نیز قايق و قايق‌ران‌هایشان را، در حد امکان، در اختيار می‌گذارد. مرزباني مجوز كار در نوار مرزي دريايي را داده و در صورت مشاهده‌ی فوك به دام‌افتاده به مركز اطلاع مي‌دهد. بنادر و كشتيراني درياي خزر نیز فوك را به عنوان نماد انتخاب کرده و قرار است به زودی بَنرهاي فوك خزري را در بنادر و همچنین بر روی کشتی های خود نصب کند.

همکاری با سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها):

مرکز حفاظت از فوک خزری در جهت جلب مشارکت سمن‌ها نیز تلاش کرده که منجر به همکاری‌های ثمربخشی با سازمان‌های مردم‌نهادی مانند رفتگران طبيعت استان گلستان، انجمن حمايت از حيوانات گلستان، نگاه سبز گلستان، انجمن دوستداران محيط زيست سبز زاغمرز مازندران، شقايق هاي وحشي گيلان، رفتگران طبيعت گيلان و انجمن حمايت از حيوانات ايران شده است. این سمن‌ها در برگزاري كارگاه‌های آموزشی، همايش‌هاي مردمي و جمع‌آوری امضا برای دادخواست قطع شکار قانونی فوک خزری با مرکز همكاري داشته و نیز اعضای برخی از آن‌ها که در مناطق ساحلي هستند داوطلبانه با گروه امداد و نجات همکاری دارند.

فارسی